Sevgili takipçilerimiz sizlere bugün Amasyamızın tarihi camiilerini anlatmaya çalışacağız. Şimdiden keyifli okumalar diliyoruz.
Fethiye Camii
Fethiye Mahallesi’nde yer almaktadır. Kilise ıken Danışmendli Fetih Gazi 1116 yılında camiye çevirtmiş. Değişik dönemlerde tamir görmüş olan yapıya 1883 yılında (İncezade) Hacı Mehmet Arif tarafından minare ilave edilmiş, 1939 depreminden sonra yeniden onarılmıştır.
![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjJ_Eqc6GOTadSwKEeEz02vCD_67Ew0YL11Ak1kVzVwM9bMYCKdlXtdQlRZdVCKqKgXSOINJZWdC54bsbkhdS8C4DNnU4hEozAAAie9VNv_dwlVljY80465heFuL5iLTbu7x4LRQ6LBUto/)
Burmalı Minare Camii
Dere Mahallesi’nde yer almaktadır. Selçuklu Sultanı II Gıyasettin Keyhüsrev zamanında, Vezir Ferruh ve kardeşi Haznedar Yusuf tarafından (1237-1247) tarihleri arasında yaptırılmıştır. 1590 da deprem ile, 1602 de yangın sonunda hasar gören bina onarım görmüş, daha önce ahşap olan minare burmalı olarak yapılmıştır.
Ahşap minberi kitabeli olup Mahkeme Camii olarak da bilinmektedir.
![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjUiGAZXbzN0vVoJRsy_IJ2TKNhG7sbIxSTmDltsMIpilzY1KF_8oH3ALO5iqWXV6-atmp2kOljM0rV7eBtV3vrA2-fbAZHkLP22Zhrxrt-n9ziI-NzWEMxa4JfC0JFwClLdvzGe7w1JXg/)
Çilehane Camii
Sofular Mahallesi’nde, Pirler Parkı karşısındadır. Yakup Paşa tarafından 1413 yılında yaptırılmış olup mescit, türbe ve çile hücrelerinden oluşmakta olan bir Halveti Tekkesi'dir.
![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhzfh18487pEf6QL8oAPR91_xb8zXjtckVIf_SMkQ0kJDT5sTnlUJK035IODMCPG5IZp7fnQQR3YRhv40yMiGbRJhZKO22zFEkOfXO8WxjLgsU70lwcTckvdx_rNsyZk87kmtlSh30r-mw/)
Gümüşlü Camii
Gümüşlü Mahallesi'nde olup ilk defa Gümüşlüzade Taceddin Mahmut Çelebi tarafından 1326 yılında yaptırılmıştır.
Kare plân şemasına sahip olan eser, ahşap kubbe ile örtülüdür.
![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgDlAbZCIbvVD8phGoYFahJPcNkK5NlulSZGwe4bpxe_BQYNVMFgUSq_yD36Sg1THOg2p4-tHOWWVK_G_VO-iQ1tv6OTIOsnY7_uTwrAcUbzZW4f0QIWS3tHiUG5iv3A5ZI6qgyJ8D_LCs/)
Bayezıd Paşa Camii
Kunç Köprü’ nün kuzey doğusundadır. Çelebi Mehmed devrinde, Amasya Valisi Bayezid Paşa tarafından 1414 yılında yaptırılmıştır.
Ters T plan şemasına sahip zaviyeli camilerdendir. Son cemaat mahalini çevreleyen mermer üzerindeki geometrik süslemeler, dikkat çekici özelikleri arasında yer almaktadır.
![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiEdIGEe6_ejNRp23FZ6S5HIuLpdxsGGgt00ul3mN-_wN5OL-cV6ejlLhePIDNHdr6tH-E31oMkBnMack_I5LaRRfKc3PSrkBPl-NG1dJePTeCetMMnx1SX14_8n5FdhNJzX-juVCUb9pk/)
Yörgüç Paşa Camii
Gökmedrese Mahallesi’ndedir. Sultan II. Murad’ın vezirlerinden Atabey Abdullah Oğlu Yörgüç Paşa tarafından 1428 yılında yaptırılmıştır.
Ters T plan tipinde olan eserin, dış duvarları kesme taştandır. Giriş cephesi kemerlerinde kırmızı ve beyaz mermer geçmeler yapının görünümüne ayrı bir güzellik katmıştır.
![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgbkWKm5-OzC83KZd2wAT-KU4cepMQVU5UcWT269RCjTKdOKwbCnveYfGic4013ugA9b0gcef2O8iQ-N1nsK8bGzpmUujxTAG7WY4_KbFOlQW1OYvo8rg3PeaqM8afClTnwnV-LAph0S0w/)
II. Bayezid Külliyesi
Sultan II. Bayezıd adına 1486’da Amasya Valisi Şehzade Ahmet tarafından; cami, medrese, imaret, türbe, şadırvan ve çeşmeden ibaret külliye olarak yapılmıştır. 15.yüzyılın son çeyreğinde yan mekanlı camii mimarisinin gelişmiş bir örneğidir.Yapının kuzeyinde altı adet sütunun taşıdığı kemerler üzerine beş kubbeli son cemaat yeri ve içeride ise mihrap ekseni üzerinde büyük ve geniş bir kemer açıklığı ile birbirine bağlanmış arka arkaya iki kubbeyle örtülü dikdörtgen bir mekan ve buraya açılan üçer kubbeli yan mekanlardan ibarettir.
Mihrap, minber ve taç kapısı genel olarak sade olup beyaz mermerden özenli biçimde yapılmıştır. İhtişamlı taç kapısı, kitabesi, silmeleri, statikleri ile zarif ve özenlidir. Ayrıca ahşap pencere kanatları, 15. y.y. ahşap kündekari tekniğinin en güzel örneklerindendir.
Caminin batısında, (U) planlı revaklı açık avlulu, onsekiz hücreden ibaret medrese yer almaktadır.
Yapı günümüzde İl Halk kütüphanesi olarak kullanılmaktadır.
Caminin doğusunda, (L) plânlı imaret yapısı bulunmaktadır. Bugün, esas fonksiyonuna uygun olarak Amasya Valiliği Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’nın aşevi olarak faaliyet göstermektedir.
Her iki minare hizasında bulunan yaşlı çınar ağaçlarının külliye ile yaşıt olduğu tahmin edilmektedir.
![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhZaunxtdO_A2-Hcxsk6NVbf1qmHe5VnYjD7yWnoq1dD-cXMWQoNLdxUejlLR8YBJu_x052HJfPZfJStaQDzF3c5sYDkOOP2UAr7Gr_7Wd5pU_qSlEJ6albxvy9feuTuz_5Usu1FUH3YEI/)
Mehmet Paşa Camii
Mehmet Paşa Mahallesi’nde Pirinççi Caddesi üzerindedir.
Kitabesine göre, Sultan II. Bayezid’in vezirlerinden Hızır Paşa Oğlu Mehmet Paşa tarafından 1485 yılında yaptırılmıştır.
Caminin sade mimarisinin aksine mermerden çok sanatlı biçimde işlenmiş minberi mermer işlemeciliğinin seçkin örneklerindendir.
Caminin ahşap kapı kanatları halen Amasya Müzesi’nde teşhir edilmektedir.
![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiP6D2WRhWOihNnMkL_ZLmgT0xhY2mcWEN5uBW246gTtJhrolyaJ2c5QmiU_f-VMG68UGdTU2AQFVfHn_JpII8Hj9IswKtOti3Tv4IZtFyeFDoOFr3_aLcqo2Sf0SzY_ZO14sVb013y6d8/)
Şamlar (Ayas Ağa) Camii
Şamlar Mahallesinde bulunmaktadır. Sultan II. Bayezid’ın Kapı Ağası Ayas Ağa tarafından 1495 yılında yaptırılmıştır. Kare planda ve tek kubbeli olan caminin beden duvarları moloz taştan örülmüştür. Cami avlusunu üç taraftan medrese odaları çevirmektedir.
![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjOYxQpJJ9-_3VSfVuc481H1V2w7DsIvv6VIgyWfUqnXgYcQAPc798Cl_ouszg7kUVZX2eC-ijyCif_tnDVZq4UMQKF6rbyURhwUTL580sVqseccBQG1o4wrRoUo6gbpnZ4ufAv4EluVQc/)
Hatuniye Camii
Hatuniye Mahallesinde bulunmaktadır. Sultan II. Bayezid’in hanımı ve Şehzade Ahmet’in annesi Bülbül Hatun tarafından 1510 yılında yaptırılmıştır.
![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjfCd0sr4KGneISARijGrTSzY-vFYpDAaRQ865QVxa5Hg6eCVbIyFfwCOiwgpeyKNPtcJdgxKmIdRD2kbOjC-TC8jUHswEnHWdrxB3GSyYI_QTX5CaYXoliH7w9VR0M9Zix7Ld_KK0R1ho/)
Şirvanlı (Azeriler) Camii
Bayezid Paşa Mahallesi'ndedir. Karabağlı Şeyh Hacı Mahmut Efendi tarafından Azerbaycan’ın Şirvan kentinden toplanan yardımlarla 1876 yılında başlanmış ve 1895 te bitirilmiştir.
Kare planda olan caminin kuzey cephesinde dört sütunlu ve üç kemerli son cemaat yeri bulunmaktadır. Caminin doğusunda yine kare planlı fakat camiden daha küçük ve camiye bitişik türbe bulunmaktadır. Türbede Mir Hazma Nigari medfun bulunmaktadır.
![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhOjJjIsDqHVXkCIuApMrtcjr8J__k6xMUkhY3H8Zc8HVnNr2S64mgMM8E9W1nXC1NiYISyTS5o1CWinhmy24gReTa5RrpWDqMPGzayq_A2ZXCy_CDNzOhdGbIMpOiaWoYtkTXSbGI7W9Q/)
Kara Mustafa Paşa Camii
Merzifon ilçesinin Gazi Mahbup Mahallesi'ndedir.1666 tarihinde yapılmıştır. Tümüyle dikdörtgen plânda olan asıl ibadet mekânı iki bölümden oluşmuştur. Tek kubbeli ana bölüme, kuzeyde kubbe ağırlığı, üç kemer ve iki paye üzerine bindirilmiş, böylece kuzey duvarı geriye alınarak, mekan boyuna olarak genişletilmiştir. Payeler arasında kalan kısımlardan orta bölüm yarım kubbeli büyük bir niş halinde, yanlar ise birer küçük kubbe ile örtülerek, esas ibadet mekânı ile birleştirilmiştir. Orta kısımdaki nişin yüksekliği yanlara göre daha yüksek tutulmuş ve tek düzelik ortadan kaldırılarak iç mekana değişik bir görünüm getirilmiştir. Asıl ibadet mekanının üzerini örten büyük kubbenin geçişi köşe trompları ile sağlanmıştır.
Dış cephesi, tamamıyla kesme taştan yapılmıştır. İbadet mekanının üzeri büyükçe bir kubbe ile örtülüdür. Sekizgen kubbe kasnağının köşe boşlukları yine sekizgen ağırlık kuleleri ile desteklenmiş ve estetik açıdan bir bütünlük sağlanmıştır.
1900’lü yıllarda sekizgen planda yapılan şadırvanın kalem işi süslemeleri Zileli Emin tarafından yapılmış olup, süslemelerde eski İstanbul tanımlanmıştır.
![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgA4zsCGq7fGOsUjMgwg7n9ApZ5B74oQ-zjNctpV3reep0wD2U6-G9Y-6Z-voZF62eYDXA7TvfqZhz2RSg-el1afk9FE3tooViCYk6AbEQYzNFE6oqxhgQXTcDtFUKTXYX6PkuZLNdOZ5o/)
![](https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEihdoquWwYZyiRFa6qKLSph6wNK4joNDsv6WPMOGS0EGgLCNGNtouw81vwIuNjNgDxDT6AkI7hhTk1y_NZ6-6LNZGguZUNRAgwVnEY7wKpnmSwUNiVB2FTrJXAWHqjfrHNyhcnIKkgj-WE/)
Fethiye Camii
Fethiye Mahallesi’nde yer almaktadır. Kilise ıken Danışmendli Fetih Gazi 1116 yılında camiye çevirtmiş. Değişik dönemlerde tamir görmüş olan yapıya 1883 yılında (İncezade) Hacı Mehmet Arif tarafından minare ilave edilmiş, 1939 depreminden sonra yeniden onarılmıştır.
Burmalı Minare Camii
Dere Mahallesi’nde yer almaktadır. Selçuklu Sultanı II Gıyasettin Keyhüsrev zamanında, Vezir Ferruh ve kardeşi Haznedar Yusuf tarafından (1237-1247) tarihleri arasında yaptırılmıştır. 1590 da deprem ile, 1602 de yangın sonunda hasar gören bina onarım görmüş, daha önce ahşap olan minare burmalı olarak yapılmıştır.
Ahşap minberi kitabeli olup Mahkeme Camii olarak da bilinmektedir.
Çilehane Camii
Sofular Mahallesi’nde, Pirler Parkı karşısındadır. Yakup Paşa tarafından 1413 yılında yaptırılmış olup mescit, türbe ve çile hücrelerinden oluşmakta olan bir Halveti Tekkesi'dir.
Gümüşlü Camii
Gümüşlü Mahallesi'nde olup ilk defa Gümüşlüzade Taceddin Mahmut Çelebi tarafından 1326 yılında yaptırılmıştır.
Kare plân şemasına sahip olan eser, ahşap kubbe ile örtülüdür.
Bayezıd Paşa Camii
Kunç Köprü’ nün kuzey doğusundadır. Çelebi Mehmed devrinde, Amasya Valisi Bayezid Paşa tarafından 1414 yılında yaptırılmıştır.
Ters T plan şemasına sahip zaviyeli camilerdendir. Son cemaat mahalini çevreleyen mermer üzerindeki geometrik süslemeler, dikkat çekici özelikleri arasında yer almaktadır.
Yörgüç Paşa Camii
Gökmedrese Mahallesi’ndedir. Sultan II. Murad’ın vezirlerinden Atabey Abdullah Oğlu Yörgüç Paşa tarafından 1428 yılında yaptırılmıştır.
Ters T plan tipinde olan eserin, dış duvarları kesme taştandır. Giriş cephesi kemerlerinde kırmızı ve beyaz mermer geçmeler yapının görünümüne ayrı bir güzellik katmıştır.
II. Bayezid Külliyesi
Sultan II. Bayezıd adına 1486’da Amasya Valisi Şehzade Ahmet tarafından; cami, medrese, imaret, türbe, şadırvan ve çeşmeden ibaret külliye olarak yapılmıştır. 15.yüzyılın son çeyreğinde yan mekanlı camii mimarisinin gelişmiş bir örneğidir.Yapının kuzeyinde altı adet sütunun taşıdığı kemerler üzerine beş kubbeli son cemaat yeri ve içeride ise mihrap ekseni üzerinde büyük ve geniş bir kemer açıklığı ile birbirine bağlanmış arka arkaya iki kubbeyle örtülü dikdörtgen bir mekan ve buraya açılan üçer kubbeli yan mekanlardan ibarettir.
Mihrap, minber ve taç kapısı genel olarak sade olup beyaz mermerden özenli biçimde yapılmıştır. İhtişamlı taç kapısı, kitabesi, silmeleri, statikleri ile zarif ve özenlidir. Ayrıca ahşap pencere kanatları, 15. y.y. ahşap kündekari tekniğinin en güzel örneklerindendir.
Caminin batısında, (U) planlı revaklı açık avlulu, onsekiz hücreden ibaret medrese yer almaktadır.
Yapı günümüzde İl Halk kütüphanesi olarak kullanılmaktadır.
Caminin doğusunda, (L) plânlı imaret yapısı bulunmaktadır. Bugün, esas fonksiyonuna uygun olarak Amasya Valiliği Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’nın aşevi olarak faaliyet göstermektedir.
Her iki minare hizasında bulunan yaşlı çınar ağaçlarının külliye ile yaşıt olduğu tahmin edilmektedir.
Mehmet Paşa Camii
Mehmet Paşa Mahallesi’nde Pirinççi Caddesi üzerindedir.
Kitabesine göre, Sultan II. Bayezid’in vezirlerinden Hızır Paşa Oğlu Mehmet Paşa tarafından 1485 yılında yaptırılmıştır.
Caminin sade mimarisinin aksine mermerden çok sanatlı biçimde işlenmiş minberi mermer işlemeciliğinin seçkin örneklerindendir.
Caminin ahşap kapı kanatları halen Amasya Müzesi’nde teşhir edilmektedir.
Şamlar (Ayas Ağa) Camii
Şamlar Mahallesinde bulunmaktadır. Sultan II. Bayezid’ın Kapı Ağası Ayas Ağa tarafından 1495 yılında yaptırılmıştır. Kare planda ve tek kubbeli olan caminin beden duvarları moloz taştan örülmüştür. Cami avlusunu üç taraftan medrese odaları çevirmektedir.
Hatuniye Camii
Hatuniye Mahallesinde bulunmaktadır. Sultan II. Bayezid’in hanımı ve Şehzade Ahmet’in annesi Bülbül Hatun tarafından 1510 yılında yaptırılmıştır.
Şirvanlı (Azeriler) Camii
Bayezid Paşa Mahallesi'ndedir. Karabağlı Şeyh Hacı Mahmut Efendi tarafından Azerbaycan’ın Şirvan kentinden toplanan yardımlarla 1876 yılında başlanmış ve 1895 te bitirilmiştir.
Kare planda olan caminin kuzey cephesinde dört sütunlu ve üç kemerli son cemaat yeri bulunmaktadır. Caminin doğusunda yine kare planlı fakat camiden daha küçük ve camiye bitişik türbe bulunmaktadır. Türbede Mir Hazma Nigari medfun bulunmaktadır.
Kara Mustafa Paşa Camii
Merzifon ilçesinin Gazi Mahbup Mahallesi'ndedir.1666 tarihinde yapılmıştır. Tümüyle dikdörtgen plânda olan asıl ibadet mekânı iki bölümden oluşmuştur. Tek kubbeli ana bölüme, kuzeyde kubbe ağırlığı, üç kemer ve iki paye üzerine bindirilmiş, böylece kuzey duvarı geriye alınarak, mekan boyuna olarak genişletilmiştir. Payeler arasında kalan kısımlardan orta bölüm yarım kubbeli büyük bir niş halinde, yanlar ise birer küçük kubbe ile örtülerek, esas ibadet mekânı ile birleştirilmiştir. Orta kısımdaki nişin yüksekliği yanlara göre daha yüksek tutulmuş ve tek düzelik ortadan kaldırılarak iç mekana değişik bir görünüm getirilmiştir. Asıl ibadet mekanının üzerini örten büyük kubbenin geçişi köşe trompları ile sağlanmıştır.
Dış cephesi, tamamıyla kesme taştan yapılmıştır. İbadet mekanının üzeri büyükçe bir kubbe ile örtülüdür. Sekizgen kubbe kasnağının köşe boşlukları yine sekizgen ağırlık kuleleri ile desteklenmiş ve estetik açıdan bir bütünlük sağlanmıştır.
1900’lü yıllarda sekizgen planda yapılan şadırvanın kalem işi süslemeleri Zileli Emin tarafından yapılmış olup, süslemelerde eski İstanbul tanımlanmıştır.